
Στα ανοιχτά της Κυθήρας, και συγκεκριμένα κοντά στο λιμάνι του Αβλέμονα, βρίσκεται το περίφημο Ναυάγιο του Μέντωρα (1802). Αν και χρονολογικά ανήκει στις αρχές του 19ου αιώνα και όχι στην αρχαιότητα, η ιστορική του σημασία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελληνική αρχαιότητα, καθώς το πλοίο μετέφερε τα κλεμμένα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Το Ιστορικό: Το «Μέντωρ» ήταν ένα βρετανικό δίκροτο ιστιοφόρο που ανήκε στον Λόρδο Έλγιν. Το 1802, κατά τη διάρκεια της μεταφοράς των μαρμάρων από την Αθήνα προς τη Μεγάλη Βρετανία, το πλοίο έπεσε σε σφοδρή θαλασσοταραχή, προσέκρουσε στα βράχια και βυθίστηκε σε βάθος περίπου 23 μέτρων.
Η Επιχείρηση Διάσωσης: Αμέσως μετά το ατύχημα, ο Έλγιν προσέλαβε Καλύμνιους και Μανιάτες δύτες, οι οποίοι κατάφεραν τότε, με τα μέσα της εποχής, να ανασύρουν τα 17 κιβώτια που περιείχαν τα γλυπτά και τα ανάγλυφα του Παρθενώνα, τα οποία στη συνέχεια στάλθηκαν στο Λονδίνο.
Οι Σύγχρονες Ανασκαφές: Στον βυθό της Κυθήρας παρέμειναν το σκαρί του πλοίου και πολλά προσωπικά αντικείμενα του πληρώματος. Οι συστηματικές υποβρύχιες αρχαιολογικές ανασκαφές των τελευταίων ετών έχουν φέρει στο φως εξαιρετικά ευρήματα, όπως χρυσά νομίσματα, ρολόγια, όπλα, ναυτικά όργανα, αρχαία νομίσματα που προφανώς ανήκαν στις συλλογές των επιβατών, καθώς και τμήματα από το ίδιο το ξύλινο σκαρί του πλοίου.